حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

253

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

داشت ظاهرا به علت اجتناب از جنگ با ولىنعمت خود راه افغانستان پيش گرفت و بعنوان جهاد عازم دار الكفر آن حدود شد . البتكين در اوايل سال 351 به شهر غزنه رسيد و امير ابو على نامى را كه امير محلى آن نقطه بود مغلوب كرد و در آنجا بعنوان اميرى مقيم شد و غزنه را دار الامارهء خود قرار داد . تاريخ 351 را بايد ابتداى تأسيس سلسلهء غزنوى دانست اگرچه استقلال واقعى غزنويان از سال 387 كه سال جلوس سلطان محمود است شروع مىشود . از سال 351 تا تاريخ 352 كه زمان مرگ البتكين است اين امير در حدود كابل و معابر كوهستانهاى شرقى افغانستان بجهاد مشغول بود و در اين مدّت بر شهر كابل مستولى شد و با يكى از راجه‌هاى سند بجنگ پرداخت ليكن قبل از آنكه جنگ را بسر برد وفات يافت و پسرش اسحاق بجاى او امير غزنه گرديد . يك سال بعد از امارت اسحاق ابو على امير سابق غزنه كه بدست البتكين رانده شده بود اسحاق را از مستقرّ قديم خويش بيرون كرد و اسحاق ببخارا گريخت و از امير منصور بن نوح يارى طلبيد . منصور هم او را بامارت خود رساند به اين شرط كه اسحاق خود را دست‌نشاندهء سامانيان بداند . اسحاق پذيرفت و خطبه و سكّهء غزنين را بنام منصور جارى ساخت بعد از فوت اسحاق در 355 امارت غزنه بدست غلامان البتكين افتاد و از ايشان دو تن يكى بعد از ديگرى از طرف سپاهيان و مجاهدين لشكر او باميرى رسيدند تا آنكه در بيستم شعبان سال 366 جانشينى البتكين نصيب داماد او سبكتكين گرديد . سبكتكين هم مانند البتكين از غلامان ترك نژاد است كه البتكين او را در عهد عبد الملك اوّل در نيشابور از تجّار برده فروش خريده و سپس بدامادى خود سرافرازش نموده بود « 1 » .

--> ( 1 ) - نوشته‌اند كه عدد دهات و املاك او به 500 و شمارهء اغنام احشام او به 1000000 گوسفند و 10000 اسب و استر و شتر ميرسيده .